سید محمد صادق علم الهدی

مدرس سطوح عالی حوزه علمیه

ورود اعضا

جدیدترین پیام‌ها

کتاب «دروس فی علم الاصول» يا «حلقات»، تأليف ارزشمند شهيد والا مقام آيت الله سيد محمد باقر صدر (قده)، گنجينه پر باری است که متأسفانه در حوزه های علميه مهجور مانده، و قدر و منزلت آن، بدان گونه که شایسته آن است، دانسته نشده است.
اين کتاب، مشتمل بر سه دوره (حلقه) کامل علم اصول، در سه سطح مقدماتی، متوسط و پيشرفته است.
شهيد صدر در مقدّمه‌ حلقات، شرح كاملي از ويژگي‌ها و امتيازات أثر گرانقدر خود ارائه داده و به تفصيل در بيان مزاياي فراوان آن نسبت به كتب رايج درسي اصول، سخن گفته است كه مطالعه آن را به طالبان اين علم شريف توصيه مي‌كنيم.

از باب نمونه به چند مورد از نکاتی که ايشان در تأليف کتاب خود مدّ نظر داشته اند، اشاره مي‌شود:

- بهره‌گيري از آخرين پيشرفت‌هاي علم اصول.

- مراعات سير منطقي مباحث.

- رعايت ضوابط آموزشي و در نظر گرفتن سطح فهم و پذيرش محصلين.

- تبيين ثمرات بسياري از مباحث اصولي.

- ايجاد آمادگي لازم جهت شركت در درس خارج اصول و درك نظريات عميق اصولي.

- حذف مباحث استطرادي و فاقد نكته‌ علمي.

- برجسته نمودن و احياء مباحثی که در عين اهمّيت علمي، در ساير كتب در حاشيه قرار گرفته بود و تدوين آنها در قالب فصول و ابواب نو و مستقل.

- اتّحاد روش در تدوين و طرح مباحث هر سه حلقه.
و ...

بيانات بزرگان در وصف شهيد صدر و اثر گرانقدر او:

رهبر معظّم، حضرت آيت الله خامنه‌اي در ديدار با خانواده شهيد صدر می‌‌فرمایند:

مرحوم آقاي صدر به معناي واقعي كلمه يك نابغه بود، ما در زمينه مسائل فكري و اسلامي و در زمينه فقه و اصول و بقيه چيزها، آدم‌هاي پيشرفته زياد داريم؛ منتها نابغه خيلي نادر است. ايشان جزو نادرهايي بود كه حقيقتاً نابغه بود. ذهن و فكر ايشان فراتر از كارهايي كه ديگران مي‌كنند، حركت مي‌كرد.

معظّم له در پيام به كنگره شهيد صدر می‌نویسند:
در ميان چهره‌هاي برجسته حوزه‌هاي علميه در دهه‌هاي اخير، مرحوم آيت الله شهيد سيدمحمدباقر صدر يكي از ممتازين و شگفت‌انگيزترين آن‌هاست. او بي‌شك يك نابغه و يك ستاره درخشان بود... در اصول، در فقه، در فلسفه و در هر آنچه به اين دانش‌ها ارتباط مي‌يابد، در زمره‌ي بنيان‌گذاران‌ و صاحبان مكتب محسوب مي‌شد.

...ديد نافذ و ذهن جستجوگرش، در آفاق علوم متداول حوزه‌ها محصور نمانده و هر آن‌چه را كه براي يك مرجع بزرگ ديني در دنياي متنوّع امروز سزاوار است، به حيطه‌ تحقيق و مطالعه كشيده بود و سخني‌ نو و فكري‌ بكر و اثري‌ ماندگار در آن مي‌آفريد.

آثار علمي و شيوه‌ تحقيق او، اكنون پيش چشم فضلاي حوزه‌هاي علميه قرار دارد و انگشت اشاره‌ او آنان را به راه عظمت و مجد علمي، همراه با روشن‌بيني و جهان‌بيني و جهان‌نگري هدايت مي‌كند.

آيت الله سيدكاظم حسيني حائري از تلامذه برجسته شهيد صدر در مقدّمه‌ کتاب «مباحث الاُصول» چنین نگاشته‌اند:

علم اصول، به دست تواناي استاد شهيد به چهارمين دوره‌ خود گام گذارد... و دوره‌اي ممتاز از سه دوره ديگر پديد آورد. اگر ما ويژه‌گي‌هاي اين مرحله از علم اصول را با سه دوره پيشين آن بسنجيم بايد آن را «دوره رشد نهايي اصول" نام بگذاريم...

علم اصول را در قالب سه دوره درسي تحت عنوان «دروسٌ في علم الاصول» عرضه كرد و معتقد بود كه دانشجويان علوم ديني بايد اين مراحل را پشت سر بگذارند. سخن استاد اين بود كه آنچه هم‌اكنون در حوزه‌هاي علميه متداول است و دانشجو بايد چند كتاب اصولي را به ترتيب نزد استاد فراگيرد تا بتواند به دوره خارج نائل شود؛ اگرچه واقعاً صحيح است، اما كتاب‌هاي انتخاب شده صرفاً بيانگر مراحل مختلفي از دوره‌هاي پيشين علم اصول هستند. و شاگردان را با آنچه ضرورت دارد آشنا نمي‌كند...

استاد حجّت الاسلام و المسلمین حاج سیّد علي اكبر حائري در مقدّمه تحقیق کتاب حلقات، این کتاب را چنین توصیف می‌کنند:

شهيد صدر تمام نواقصي كه تغيير كتب درسي رايج را ايجاب مي‌كرد, در تدوين كتاب «حلقات» مدّ نظر قرار داده است و بر همين اساس، كتاب را با روش نويني كه شايسته يك كتاب درسي بود تأليف كرد... هر حلقه در عين آنکه تمام مباحث علم اصول را در بر مي‌گيرد، سطح عرضه مباحث در آن، كمّاً و كيفاً، متناسب با سطح آموزشي محصلين تنظيم شده است... بسياري از مباحث مهمّ را تحت عناوينی مطرح كرده است كه پيش از او سابقه نداشته است. او توانسته است نظريه‌ها و پيشرفت‌ها و اصطلاحات جديدي كه طیّ قرن اخير بر علم اصول افزوده شده است را به مقداری كه مناسب و مورد نياز مرحله سطح حوزه است، در كتاب خود انعكاس دهد و مجموعه‌اي را فراهم آورد كه طلبه را آماده حضور در درس خارج اصول نمايد.

استاد سيّدمحمّدصادق علمالهدي نیز که از مدرّسین پر سابقه حلقات بوده و در طول سالیانی چند، به تدریس دوره‌های متعدّد این کتاب شریف توفیق یافته‌اند، در نخستین جلسه درس حلقات خود نکاتی را پیرامون شهید صدر و اثر گرانقدر او بیان نموده‌اند که خلاصه‌ای از آن را در این مقام می‌آوریم:
شهيد صدر از حيث علمي فوق العاده بود، نبوغ او آن‌ گونه بود كه اگر شهادت، مانع عمر طبيعي وی نمي‌شد و مجال بيشتری می‌يافت، امروز حوزه‌هاي علميه بر محور افكار او مي‌انديشيد... حلقات در بين كتب درسي اصولي بي‌نظير است، علم اصول را در قالب يك نظام كاملاً منسجم و هماهنگ و روان ارائه مي‌كند. اين كتاب مشتمل بر آخرين نظريه‌هايي است كه در حوزه‌ي انديشه اصولي مطرح شده و در عين آن‌كه بسيار عميق است، فاقد تعقيدهايي است که در عبارات ساير كتب درسی به چشم مي‌خورد.
طلبه ای كه حلقات را خوب بخواند از علم اصول در مرحله سطح بي‌نياز است؛ البته توصيه نمي‌كنم به جاي كتاب «رسائل» و «كفايه» صرفاً به خواندن حلقات اكتفا شود؛ زيرا كه چه‌ بسا كساني كه چنين كنند، توان و جرأت مراجعه مستقيم به كتب كهن و مرجع اصولي را ـ كه ادبيات پيچيده خاص خود را داراست ـ از دست بدهند.

حلقات محتواي بي‌نظير و دل‌نشينی از علم اصول را به شما عرضه مي‌كند و كفايه و رسائل كليد ورود به آراء و كتب اساطين علم اصول را در اختيارتان مي‌نهد و بدين‌سان آن‌چه از تحصيل علم اصول در مرحله سطح نياز است، به نحو كامل تأمين شده، شرايط لازم براي حضور در درس خارج اصول مهيا مي‌گردد.
گفته‌اند حلقات راه اجتهاد را كوتاه مي‌كند؛ انصافاً اين سخن بي‌راهي نيست.

نظرات  

 
-2 # mohamad 1395-03-18 14:45
kheili zaiif bod chera matn ro nemikhonid darse kharej ke nist
پاسخ
 
 
-1 # عقیله حکیم زاده 1392-11-14 13:23
استاد بزرگوار با سلام و عرض ادب.
بنده ترم گذشته در دوره ی مجازی سطح 3 افتخار شاگردی جنابعالی را پیدا کردم و به طور اتفاقی با وبلاگ شما آشنا شدم.
می‌خواستم بدانم آیا کتابی در خصوص ترجمه ی حلقه ی ثالثه چاپ شده است؟ یا اینکه فایلهای صوتی تدریس خودتان در وبلاگ موجود است؟
با آرزوی موفقیت-التماس دعا

پاسخ:
سلام علیکم
ترجمه‌ای برای حلقه ثالثه نمی‌شناسم.
فایل های دروس حلقه ثالثه را می‌توانید از مرکز حوزه علمیه خواهران یا مدرسه آیت الله لنگرودی دریافت کنید.
پاسخ
 
 
-1 # حامد 1393-10-16 18:43
با سلام و عرض ادب خدمت آیة الله علم الهدی. خدا شما را حفظ کند.
در پاسخ به عقیله حکیم زاده خواستم عرض کنم: اخیراً ترجمه شرح حلقه ثالثه آیه الله ایروانی چاپ شده است. پاساژ قدس، انتشارات نصایح
پاسخ
 
 
-1 # glass insulators value 1391-06-15 18:28
میهمان گرامی، دوست دارم به alamolhoda.ir وبلاگ خود. آیا چیزی وجود دارد که می تواند انجام دهد برای دریافت به روز رسانی مثل اشتراک یا چیزی؟ من متاسفم من با RSS آشنا نیست؟

پاسخ:
سلام علیکم
دوست گرامی، پیام های شما به دست من می رسد، اما چندان برایم مفهوم نیست،
ظاهرا شما قادر نیستید به زبان فارسی بنویسید و با کمک گوگل یا نرم افزار مشابه متن خود را ترجمه می کنید.
سعی کنید پیام خود را به هر دو زبان بگذارید، به هر حال به روز رسانی سایت از اول مهر آغاز می شود، ان شاء الله.
سید محمد صادق علم الهدی
پاسخ
 

اضافه کردن نظر

لینک های حوزوی

اوقات شرعی